در هفتههای اخیر، بازار کریپتو شاهد پدیدهای کمسابقه و در عین حال آموزنده بوده است: بیتکوین در برابر دلار آمریکا عملکرد نسبتاً قوی و مقاومی از خود نشان داده، اما در عین حال در برابر ین ژاپن به طور مداوم عقب مانده و سهم قابل توجهی از ارزش خود را از دست داده است. این جدایی در روند حرکتی، که بسیاری از تحلیلگران آن را «شکاف ساکت بیتکوین» نامیدهاند، ریشه در تفاوت مسیر سیاستهای پولی دو اقتصاد بزرگ جهان و همچنین نگرانی فزاینده معاملهگران از دخالت مستقیم بانک مرکزی ژاپن در بازار ارز دارد. برای درک عمیق این روند و تأثیر آن بر تصمیمات سرمایهگذاری، لازم است هر یک از ابعاد این اتفاق را به تفکیک بررسی کنیم.
خلاصه کلی خبر
بررسی دادههای بازار نشان میدهد که در بازه زمانی چهار هفته اخیر، بیتکوین حدود ۴ درصد در برابر دلار آمریکا رشد کرده و در محدوده قیمتی بالای ۶۷ تا ۶۹ هزار دلار با ثبات نسبی معامله شده است. این مقاومت در شرایطی رخ داده که بسیاری از داراییهای ریسکی دیگر، از جمله شاخصهای فناوری در بورس آمریکا، نوسانات بیشتری را تجربه کردهاند. اما در همین بازه زمانی، بیتکوین بیش از ۷ درصد در برابر ین ژاپن ارزش خود را از دست داده و به پایینترین سطح خود در سه ماه گذشته رسیده است.
به عبارت سادهتر، اگر شما یک سرمایهگذار ژاپنی بودید که یک ماه پیش بیتکوین خریداری کرده بودید، حتی با وجود رشد قیمت آن در دلار، در پایان ماه با زیان واقعی روبرو میشدید. این پدیده نشان میدهد که ارزش بیتکوین، مانند هر دارایی مالی دیگری، تنها به عوامل داخلی شبکه و تقاضای کریپتو وابسته نیست، بلکه به شدت تحت تأثیر نوسانات بازار فارکس جهانی و تصمیمات بانکهای مرکزی بزرگ قرار دارد. در ادامه، دلایل این دو رویه متفاوت و پیامدهای آن برای بازارها را بررسی میکنیم.
چرا بیتکوین در برابر دلار آمریکا مقاوم است؟
مقاومت بیتکوین در برابر دلار در هفتههای اخیر، ریشه در چند عامل کلیدی اقتصادی و روانی دارد که هر کدام به تنهایی قادر به حمایت از قیمت بودهاند:
انتظارات از سیاست پولی آمریکا و نرخ بهره فدرال رزرو
مهمترین عامل حمایتی برای بیتکوین در برابر دلار، تعدیل تدریجی انتظارات بازار در مورد مسیر آینده نرخ بهره فدرال رزرو است. پس از انتشار صورتجلسه نشست اخیر کمیته بازار آزاد فدرال، اگرچه اختلافنظرهای قابل توجهی در مورد زمان کاهش نرخها مشاهده شد، اما توافق عمومی بر این نکته شکل گرفته که جهت کلی سیاست پولی آمریکا در سال جاری به سمت کاهش تدریجی نرخها متمایل است، نه افزایش مجدد.
کاهش نرخ بهره در آمریکا، به طور تاریخی برای داراییهای ریسکی از جمله بیتکوین و سهامهای فناوری مثبت تلقی میشود. زیرا با کاهش بازدهی اوراق قرضه بدون ریسک، فرصت هزینه نگهداری از داراییهایی که سود نقدی ندارند، کاهش یافته و جریان سرمایه به سمت این بازارها افزایش مییابد. معاملهگران در حال حاضر قیمتگذاری کردهاند که حداقل یک یا دو بار کاهش نرخ در نیمه دوم سال جاری رخ خواهد داد و این انتظار، مانند یک کف قیمتی زیر بازار بیتکوین عمل کرده و از سقوط شدید آن جلوگیری میکند.
جریان سرمایه به سمت داراییهای جایگزین و پوشش ریسک
عامل دوم، افزایش تقاضا برای بیتکوین به عنوان یک دارایی جایگزین و ابزار پوشش ریسک در برابر ابهامهای ژئوپلیتیکی و نوسانات سیستم مالی سنتی است. در ماههای اخیر، با تشدید تنشهای تجاری بین چند اقتصاد بزرگ و همچنین نگرانی در مورد پایداری بدهی عمومی برخی کشورهای توسعهیافته، جریان سرمایه قابل توجهی به سمت داراییهایی با عرضه محدود مانند طلا و بیتکوین هدایت شده است.
این جریان، عمدتاً از سوی سرمایهگذاران نهادی و صندوقهای بازنشستگی صورت میگیرد که بخش کوچکی از سبد دارایی خود را به بیتکوین تخصیص میدهند. این نوع خریدها، معمولاً بلندمدت هستند و به نوسانات کوتاهمدت حساسیت کمی دارند؛ به همین دلیل، حتی در روزهایی که فشار فروش در خردهفروشی افزایش مییابد، این خریدهای نهادی از فروپاشی قیمت جلوگیری میکنند و باعث مقاومت بیتکوین در برابر دلار میشوند.
نزدیک شدن رویداد نیم شدن و انتظارات بلندمدت
عامل سوم که به طور ضمنی بر روانی بازار مؤثر است، گذراندن چند ماه از رویداد نیم شدن عرضه بیتکوین در اوایل سال جاری است. به طور تاریخی، اثرات واقعی کاهش نرخ عرضه جدید بیتکوین، شش تا دوازده ماه پس از وقوع نیم شدن در قیمت منعکس میشود. بسیاری از تحلیلگران و سرمایهگذاران بلندمدت معتقدند که ما در ابتدای یک دوره جدید رشد قیمتی قرار داریم و هر اصلاح قیمتی در کوتاهمدت، فرصت خرید مناسب محسوب میشود. این باور عمومی، باعث شده است که فشار فروش در سطوح پایینتر به سرعت جذب شود و روند کلی در محدوده صعودی باقی بماند.
دلیل ضعف بیتکوین در برابر ین ژاپن چیست؟
در حالی که تمام عوامل بالا باعث مقاومت بیتکوین در برابر دلار شدهاند، مجموعه کاملاً متفاوتی از نیروها در بازار ین ژاپن در حال عمل هستند که منجر به ضعف نسبی بیتکوین در برابر این ارز شده است. در واقع، این ضعف بیشتر ناشی از تقویت شدید خود ین است، نه تضعیف بنیادی بیتکوین.
تقویت سریع ین و نگرانی از دخالت بانک مرکزی ژاپن
مهمترین دلیل این روند، افزایش شدید نگرانیها در مورد دخالت مستقیم بانک مرکزی ژاپن (BOJ) در بازار فارکس برای متوقف کردن تضعیف بیش از حد ین است. در چند ماه گذشته، ین تا سطوح نزدیک به ۱۶۰ واحد در برابر دلار ضعیف شده بود که این موضوع نگرانیهای جدی در مورد افزایش تورم وارداتی و کاهش قدرت خرید خانوارهای ژاپنی ایجاد کرده بود.
مقامات وزارت دارایی ژاپن در هفتههای اخیر با صدور بیانیههای تند و مکرر، به معاملهگران هشدار دادهاند که از حرکات سفتهبازانه و بیش از حد در جهت تضعیف ین خودداری کنند و آماده انجام هر عملیاتی برای تثبیت بازار هستند. سابقه نشان میدهد که بانک ژاپن در سالهای گذشته چندین بار با فروش انبوه دلار و خرید ین، به طور مستقیم در بازار دخالت کرده و در عرض چند ساعت باعث تقویت ۱۰ تا ۱۵ درصدی این ارز شده است.
ترس معاملهگران از تکرار این سناریو، باعث شده است که به طور انبوه موقعیتهای فروش ین را ببندند و به خرید این ارز روی بیاورند. نتیجه این روند، تقویت حدود ۸ درصدی ین در برابر دلار در بازه زمانی بسیار کوتاه بوده است. از آنجایی که قیمت بیتکوین در بازار جهانی عمدتاً بر اساس دلار تعیین میشود، هرگونه تقویت سریع ین در برابر دلار، به طور خودکار منجر به کاهش قیمت بیتکوین در معادل ین میشود، حتی اگر قیمت آن در دلار کاملاً ثابت باقی بماند.
تغییر سیاست پولی ژاپن و پایان دوره نرخ بهره منفی
عامل دوم، تغییر مسیر تدریجی سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن است. پس از بیش از دو دهه حفظ نرخ بهره در سطوح منفی یا نزدیک به صفر، مقامات ژاپن در سال جاری چندین بار نرخ بهره را افزایش دادهاند و به طور واضح اعلام کردهاند که روند سختگیری پولی ادامه خواهد داشت تا تورم به طور پایدار در سطح هدف ۲ درصدی تثبیت شود.
افزایش نرخ بهره در ژاپن، دو اثر منفی بر قیمت بیتکوین در برابر ین دارد: اول، بازدهی نگهداری از نقدینگی ین افزایش یافته و فرصت هزینه خرید داراییهای بدون سود مانند بیتکوین برای سرمایهگذاران داخلی بیشتر میشود. دوم، اختلاف نرخ بهره بین ژاپن و آمریکا در حال کاهش است که باعث کاهش جذابیت استراتژی حمل و نقل ارز (Carry Trade) میشود؛ استراتژیای که در آن معاملهگران با وام گرفتن به ین با بهره کم، داراییهای پر بازده دلاری مانند بیتکوین را میخرندند. با کاهش سودآوری این استراتژی، بخشی از این جریانهای سرمایه معکوس شده و منجر به فروش بیتکوین و خرید مجدد ین میشود.
رفتار سرمایهگذاران داخلی ژاپن
عامل سوم که کمتر مورد توجه قرار گرفته، رفتار سرمایهگذاران خرد و نهادی ژاپنی است. ژاپن یکی از بزرگترین بازارهای کریپتو در جهان محسوب میشود و سهم قابل توجهی از حجم معاملات روزانه بیتکوین به این بازار تعلق دارد. با شروع نوسانات شدید در نرخ ارز ین، بسیاری از این سرمایهگذاران ترجیح دادهاند که بخشی از سود خود را در بیتکوین تسویه کرده و به داراییهای داخلی با ریسک کمتر منتقل شوند، تا در برابر نوسانات آتی ارز از خود محافظت کنند. این فروشهای داخلی، فشار اضافی بر قیمت بیتکوین در جفت ارز بیتکوین/ین وارد کرده و روند ضعیفی آن را تشدید کرده است.
جدایی عملکرد؛ پدیدهای نادر یا قابل تکرار؟
بسیاری از معاملهگران تازهکار فکر میکنند که روند بیتکوین در برابر تمام ارزهای فیات یکسان است، اما این اتفاق نشان میدهد که این تصور کاملاً اشتباه است. در واقع، بیتکوین را میتوان مانند یک معیار ارزش مستقل در نظر گرفت که در هر بازار، بر اساس قدرت نسبی ارز محلی آن کشور، قیمت متفاوتی را نشان میدهد.
این نوع جدایی عملکرد، هر چند در بازار کریپتو چندان رایج نیست، اما در بازار کالاهای جهانی مانند طلا، نفت و فلزات گرانبها کاملاً عادی محسوب میشود. برای مثال، بارها دیده شده که قیمت طلا در برابر دلار ثابت مانده، اما در برابر ارز یک کشور در حال تضعیف، به شدت افزایش یافته یا برعکس. این نشان میدهد که بیتکوین به تدریج ویژگیهای یک دارایی جهانی فرامرزی را به خود گرفته و رفتار آن شبیهتر به کالاهای جهانی سنتی شده است.
تحلیلگران پیشبینی میکنند که تا زمانی که عدم قطعیت در مورد سیاستهای پولی آمریکا و ژاپن ادامه داشته باشد، این نوع جدایی در عملکرد بیتکوین در برابر ارزهای مختلف تکرار خواهد شد. به ویژه اگر بانک مرکزی ژاپن در واقع وارد بازار شده و باعث جهش بیشتر قیمت ین شود، میتوان شاهد کاهش مجدد قیمت بیتکوین در برابر ین بود، حتی در شرایطی که قیمت آن در برابر دلار ثابت یا حتی در حال افزایش باشد.
تأثیر این روند بر بازار کریپتو و بازار فارکس
این شکاف در عملکرد بیتکوین، پیامدهای مهمی برای فعالان بازارهای مالی دارد:
- برای بازار کریپتو: این اتفاق به طور واضح نشان میدهد که ریسک ارز فیات بخش جداییناپذیر از سرمایهگذاری در بیتکوین است. حتی اگر تحلیل شما از روند بلندمدت بیتکوین کاملاً درست باشد، نوسانات ارز محلی شما میتواند کل سود شما را از بین ببرد یا حتی به زیان تبدیل کند. این موضوع اهمیت مدیریت ریسک ارزی را در سبدهای کریپتو دوچندان میکند.
- برای بازار فارکس: همبستگی مثبت بین بیتکوین و ین در معاملات اخیر، به یک شاخص جدید برای پیشبینی روند بازار ارز تبدیل شده است. تحلیلگران اکنون حرکت جفت بیتکوین/ین را به عنوان یک نشانگر اولیه از تغییر ریسکپذیری کلی بازار و همچنین انتظارات از سیاست بانک ژاپن دنبال میکنند.
- برای صندوقهای نهادی: این پدیده فرصتهای جدیدی برای معاملات آربیتراژ بین بازارهای مختلف و همچنین استراتژیهای پوشش ریسک ارزی ایجاد کرده است. بسیاری از صندوقهای بزرگ در حال توسعه مدلهایی هستند که این تفاوت عملکرد را در قیمتگذاری خود لحاظ کنند.
برای دسترسی پایدار، امن و بدون محدودیت به پلتفرمهای معاملاتی و سایتهای تحلیلی بازارهای مالی، بسیاری از معاملهگران حرفهای به خرید ip ثابت روی میآورند تا از قطع اتصال یا محدودیتهای جغرافیایی جلوگیری کنند. این ابزار به ویژه در شرایط نوسانات شدید بازار و اهمیت دسترسی لحظهای به دادهها و اجرای سفارشات، نقش حیاتی ایفا میکند و به معاملهگران این اطمینان را میدهد که در هر شرایطی به بازار متصل هستند.
نکته برای معاملهگران و سرمایهگذاران
با توجه به تحلیلهای ارائه شده، چند نکته کلیدی باید در تصمیمات آتی مد نظر قرار گیرد:
- عدم اتکا صرف به قیمت دلاری: همیشه عملکرد بیتکوین را بر اساس ارز محلی خود و همچنین در برابر سبدی از ارزهای اصلی ارزیابی کنید، نه تنها بر اساس قیمت دلاری آن. آنچه در نمودار دلاری یک روند صعودی زیبا به نظر میرسد، ممکن است در ارز شما یک روند نزولی باشد.
- پیگیری تصمیمات بانکهای مرکزی: مسیر آینده نرخ بهره فدرال رزرو و همچنین تصمیمات بانک مرکزی ژاپن، مهمترین عوامل تعیینکننده جهت بازار در ماههای پیشرو خواهند بود. هرگونه تغییر در زمانبندی کاهش نرخ در آمریکا یا افزایش نرخ و دخالت در ژاپن، میتواند به سرعت تعادل فعلی را بر هم بزند.
- مدیریت ریسک ارزی: اگر بخش قابل توجهی از ثروت شما در بیتکوین یا سایر داراییهای کریپتو سرمایهگذاری شده، حتماً در مورد استفاده از ابزارهای پوشش ریسک در بازار فارکس تحقیق کنید تا در برابر نوسانات شدید ارز محلی از سبد خود محافظت کنید.
- اجتناب از سفتهبازی بیش از حد: در شرایطی که دو بانک مرکزی بزرگ جهان در مسیر سیاستهای متضاد قرار دارند، نوسانات بازار میتواند بسیار شدیدتر از حد انتظار باشد. استفاده از اهرم مالی بالا در این شرایط، حتی با تحلیل درست، میتواند به زیانهای بزرگ منجر شود.
در نهایت، این پدیده یکی دیگر از نشانههای بلوغ تدریجی بازار بیتکوین است. داراییای که زمانی تنها تحت تأثیر اخبار داخلی خود نوسان میکرد، اکنون به طور کامل در سیستم مالی جهانی ادغام شده و به هر تغییر ریز در سیاستهای پولی، جریانهای سرمایه و روانی بازارهای سنتی واکنش نشان میدهد. درک این ارتباطات عمیق، کلید موفقیت در سرمایهگذاری در این بازار در سالهای آینده خواهد بود.
آذرفا به عنوان یکی از مراجع معتبر فارسیزبان برای پیگیری لحظهای اخبار و تحلیلهای بازارهای مالی جهانی، این گزارش را در اختیار مخاطبان قرار میدهد.
منبع خبر: coindesk
لینک منبع: Bitcoin’s quiet split: Strong in USD, lagging in JPY as Yen rises on intervention fears
